GenAi en authentiek leren

Tot op heden is deze vorm van onderwijs vooral bekend en toegepast in het medische- en paramedische domein. Onder invloed van GenAi zal volgens ons de traditionele manier van toetsen sterk veranderen en opschuiven in de richting van authentiek beoordelen. Juist door authentieke leersituaties te creëren en te beoordelen zullen opleidingen toekomstbestendig zijn en een soort van garantie bieden dat studenten ook echt dat kunnen wat nodig is.

Dat wil niet zeggen dat authentiek leren en GenAi niet samen kunnen gaan. Integendeel. Ook bij het geven van feedback, of het beoordelen van een dashboard met resultaten is het heel goed mogelijk en denkbaar om GenAi toe te passen. In de medische opleidingen kun je denken aan het samenvatten van feedback of het structureren van een ingesproken case. Toepassingen die tijd besparen, goed werken en studenten en docenten kunnen ondersteunen.

GenAi discussiepunten

Door de komst van GenAi is er veel discussie bij onderwijsinstellingen. En die gaan over verscheidene onderwerpen. Veiligheid van het gebruik van GenAi wordt veel genoemd. Wat er gebeurt met de data en wat is het effect van GenAi in het algemeen.

Een ander discussiepunt is of we er slimmer of juist dommer van worden. GenAi kan helpen bij het schrijven of vertalen van teksten (deze tekst is geheel mens-geschreven), maar het kan ook een grote grijze brij worden van kennis die zichzelf herhaalt.

En GenAi is nog lang niet foutloos. GenAi hallucineert regelmatig. Mensen met 6 vingers die midden in een tafel staan en foute citaten of literatuur bronnen. En dat laatste is over het algemeen een veel gehoord kritiekpunt. Ook het gebruik maken van kennis zonder dat de eigenaar daar toestemming voor heeft gegeven of voor wordt beloond.

Maar als we kijken naar authentiek leren, kan het gemak waarmee een lerende GenAi kan gebruiken het leren sterk negatief beïnvloeden. De belangrijke leerelementen reflecteren en het verwoorden van het geleerde kan niet worden vervangen met GenAi. Dat vergt menselijke arbeid.

Misschien vind je dit ook leuk

Tot ziens @ Scorion Happy Hour @ ADEA in Montréal, Canada

27/02/2026

Ben jij erbij?

Authentiek beoordelen en portfolio: hoe doe je dat in de praktijk?

06/02/2026

In het medisch onderwijs zien we het al een flink aantal jaren. Authentieke leersituaties en…

Scorion in finale NK Phishing

09/12/2025

Vandaag heeft team Scorion als finalist meegestreden in het Nederlands Kampioenschap Phishing dat dit jaar…

Vacature Product Specialist Scorion per 1 jan 2026

05/12/2025

Wil jij bijdragen aan beter en professioneler onderwijs, wereldwijd? Dan hebben we voor jou nu…

Scorion portfolio succesvol in het HEDS-project van de Charité Berlin

Het HEDS-project van de Charité – Handlungs- und Entscheidungskompetenz digital Stärken – is na meer dan vier jaar intensieve samenwerking succesvol afgerond. Met ondersteuning van de Stiftung Innovation in der Hochschullehre heeft de Charité in deze periode belangrijke onderdelen van het digitale en interprofessionele onderwijs verder ontwikkeld. Betrokken waren de opleidingen Geneeskunde, Tandheelkunde, Verloskunde en Verpleegkunde (B.Sc.).

Wij zijn blij dat Scorion een bijdrage kon leveren aan digitaal assessment. De Charité gebruikte Scorion als ePortfolio-platform om competentiegerichte leerprocessen gestructureerd vast te leggen, continu feedback te stimuleren en studenten te begeleiden in hun professionele ontwikkeling.

Nagenieten met aftermovie van congres programmatisch toetsen

Zo’n 300 onderwijsprofessionals uit MBO HBO en WO kwamen samen op het congres ‘Van foto naar film’ in het Vasim gebouw in Nijmegen. Het congres over programmatisch toetsen en lerend kwalificeren, georganiseerd door Vernieuwenderwijs en Socrion. Hieronder vind je de aftermovie van dit unieke congres.

Aftermovie

Editie 2025

Dit is het vierde jaar dat het congres plaatsvindt en tot op heden groeit het ieder jaar nog steeds. We begonnen de eerste editie met 100 deelnemers en het evenement groeide in 4 jaar tijd uit tot een serieus congres met 300 deelnemers, fantastische keynotes, presentaties en workschops

Programma 2025

Het bomvolle programma: Van-Foto-naar-Film-programma was ook dit jaar weer kwalitatief van zeer hoog niveau. In de openingskeynote presenteerden Tamara van Schilt-Mol en Liesbeth Baartman hun herijkte principes voor programmatisch toetsen. Baanbrekend werk op het thema!

Ook de afsluitende keynote van Anne de la Croix over Zombies in onderwijsland was een echte uitsmijter. 

Volgende editie

Wil je hier volgend jaar bij zijn? Save the date! Woensdag 23 september 2025 in Nijmegen of stuur een bericht via de website Van Foto naar film.

Hoe implementeer je een solide digitaal portfolio?

Welke 5 uitgangspunten of succesfactoren Succesfactoren zijn nodig voor een solide implementatie van een digitaal portfolio? Gisteren, 24 september 2025 presenterde team Scorion (Robert Smeenk, Marlijn Vrielink en Floor Wels) op de conferentie vanfotonaarfilm , de conferentie over over programmatisch toetsen, holistisch onderwijs en lerend kwalificeren. Dit team onderwijskundigen gaven een presentatie met de titel: Bouw een solide programmatische toetsmethodiek – van idee tot implementatie.

Er werd een model gepresenteerd waarmee een opleiding gegarandeerd een succesvolle implementatie van een digitaal portfolio kan realiseren. En we hebben we het niet dan niet een klassiek inlever portfolio, maar een modern portfolio, gebaseerd op data, programmatische principes, holistisch onderwijs of lerend kwalificeren. Het model bestaat uit 5 uitgangspunten of vuistregels.

De 5 uitgangspunten voor een solide portfolio zijn:

1: Zorg voor een helder onderliggend fundament
2. Ontwerp met het einde voor ogen
3. Maak een generiek en toekomstbestendig ontwerp
4. Methodiek: Kies een toetsmethodiek. Toets t.o.v. beginnend professional of in de context van het onderwijs
5. Bespreek alle assessment, werk- en toetsprocessen in detail

Scorion portfolio

De workshop begon met een korte presentatie over het Scorion portfolio, zodat iedereen enige contextinformatie had. Scorion is 

• bedoeld voor opleidingen met vernieuwende toetsconcepten zoals holistisch beoordelen & programmatisch toetsen
• voor opleidingen waar leren in de praktijk/ Werkplekleren belangrijk is
• voor opleidingen waar ‘Entrustment’ is belangrijk voor de opleiding
• specifiek in te richten ter ondersteuning eigen onderwijsvisie
• data gedreven (dashboards & formulieren)

Na de inleiding volgt een aantal voorbeelden van portfolio’s die door het Scorion team zijn ingericht. Dit zijn onder anderen de PABO van INholland en Marnix Academie. Deze opleidingen zijn een schoolvoorbeeld van hoe je komt tot een goed ingericht portfolio, dat is gebaseerd op de principes van programmatisch toetsen. Aan het eind van de presentatie concludeerden we dat: de 5 principes dragen wel degelijk bij tot succes. Hieronder vind u de slides van de gehele presentatie.

Presentatie over uitgangspunten

De Presentatie slides: workshop Scorion Bouw een solide programmatische toetsmethodiek – van idee tot implementatie

Hieronder een kleine impressie van het congres #VFNF25

Het congres is dit jaar voor de 4e keer georganiseerd door Scorion en Vernieuwenderwijs. 

En de presentatie nog een keer direct op deze pagina:

Scorion en Turnitin bundelen krachten voor integratie plagiaatcontrole

Turnitin en Scorion zijn een samenwerking aangegaan om het leerproces nog beter te ondersteunen. Dankzij een nieuwe koppeling kunnen studenten nu direct binnen Scorion hun schrijfopdrachten uploaden én automatisch laten controleren op plagiaat via Turnitin. Het resultaat? Een naadloze workflow waarbij het plagiaatrapport direct zichtbaar is in Scorion en gekoppeld blijft aan de opdracht.

Integratie

De eerste tests zijn veelbelovend. Voorheen moesten studenten een inlever opdracht eerst in Turnitin aanbieden, daar de plagiaat scan doen. Vervolgens het resultaat daarvan knippen en plakken in Scorion, maar dat is allemaal verleden tijd. Als gevolg van deze integratie kan een student die in Scorion werkt de optie plagiaat binnen de Scorion omgeving kiezen. Naadloos, snel en superefficient.

Scorion

Eportfolio platform Scorion wordt wereldwijd ingezet voor onder andere programmatisch toetsen, werken met EPA’s en werkplekleren – in Nederland, Duitsland, Zuid-Afrika en de VS. Deze integratie met Turnitin versterkt die toepassingen door ook geschreven werk effectief en betrouwbaar te beoordelen.

Ondertussen wordt bij Scorion verder gewerkt aan inegraties met andere toonaangevende systemen binnen het onderwijs. Zo is onlangs de eerste succesvolle test gedaan met een koppeling met het gradebook van Canvas. Andere integraties en koppeling kennen we al langer. Bijvoorbeeld de koppeling tussen Scorion en Power BI, of de link tussen Scorion en Surfconext, wat een authenticatiekoppeling is.

Congresprogramma 24 sept 2025

Het congresprogramma staat live! Morgen is het jaarlijkse congres over moderne onderwijsconcepten zoals programmatisch toetsen, holistisch onderwijs en lerend kwalificeren en EPAs. https://www.vanfotonaarfilm.nl En zoals ook de andere jaren was het congres weer binnen enkele weken volledig uitverkocht. Dit jaar is het congres op het Vasim terrein in Nijmegen. Een schitterende locatie!

Van-Foto-naar-Film-programma

Scorion op de GMA in Düsseldorf!

Maandag 8, 9 en 10 september 2025 staan we met team Scorion international weer op de GMA GMA – Gesellschaft für Medizinische Ausbildung. Dit is dé conferentie in Duitsland voor medische opleidingen zoals geneeskunde, tandheelkunde, verpleegkunde etc. Kom vooral langs op onze stand en bekijk de nieuwe Scorion features! 

En we hebben voor deze gelegenheid een mooi filmpje in het Duits.

Vanfotonaarfilm: holistisch, programmatisch en praktisch, het onderwijs van de toekomst

Congres programmatisch toetsen 2025 (4e editie)

(het congres Van Foto naar film is volgeboekt met 260 deelnemers)

 Woensdag 24 september 2025

 09:30 – 16:30

 Nijmegen

Waarom programmatisch toetsen? En hoe zit het met lerend kwalificeren? Wat vraagt het? Hoe kun je er mee praktisch mee aan de slag met je opleiding?Tijdens dit congres gaan we daar op in! Met een mooie verzameling van sprekers en ervaringsdeskundigen duiken we in de wereld van programmatisch toetsen, lerend kwalificeren en verwante onderwerpen.

Bekijk hier vast de aftermovie: 

Programmatisch toetsen in het MBO

Wat is programmatisch toetsen?

Programmatisch toetsen zou je in de basis kunnen zien als het vastleggen van het onderwijsproces in datapunten waardoor je een veel beter inzicht hebt in het leerproces. Maar het is veel meer dan dat. Het gaat er om dat het continue toetsen, of eigenlijk het continue feedback geven, het leerproces ondersteunt en versterkt. Feedback en toetsen als integraal onderdeel van het leren. En dat kan formatief zijn, waarbij het veel meer gaat om de feedback op een uitgevoerde activiteit, maar kan ook summatief, waarbij het meer een beoordelend karakter heeft. Bij Programmatisch toetsen is het van belang dat er een goede balans is tussen wat en hoeveel er gemeten wordt, de instrumenten die worden gebruikt en de toetsvormen die worden toegepast. 

 

We hebben op hoofdlijnen beschreven wat programmatisch toetsen is, maar er is uiteraard veel meer informatie. Ook over hoe dit in het MBO kan worden toegepast. Voor meer informatie verwijzen we graag naar het platform ‘leren van toetsen’.  

De oorsprong van programmatisch toetsen

De programmatische toetsmethodiek vindt haar oorsprong in het medisch onderwijs. En dat is geen toeval. In het medisch onderwijs is het van groot belang dat de vaardigheden die studenten worden aangeleerd ook goed worden beoefend in de praktijk. Een medische misser kan grote gevolgen hebben. Bovendien is het heel lastig voor een onderwijsinstelling om het werkplekleren, dat vaak buiten het directe blikveld van de opleider plaatsvindt, goed te kunnen beoordelen. Als je daarbij bedenkt dat er heel veel vaardigheden worden aangeleerd tijdens een medische opleiding kun je je voorstellen dat het belangrijk is dat je goed zicht wil hebben op de kwalitatieve voortgang in de ontwikkeling. 

Er werd jaren geleden in zo ongeveer alle gezondheidsopleidingen heel veel data vastgelegd. In papieren boekjes. Zowel tijdens de opleiding en tijdens de stages als in de vervolgopleidingen. Per stage moesten vaak tientallen (papieren) formulieren worden ingevuld. Een student had, als zij of hij geluk had en het portfolio was niet zoek geraakt, na een half jaar pas de feedback op een opdracht die in het portfolio was geregistreerd. Dat was niet alleen heel demotiverend, maar vooral ook mosterd na de maaltijd. Feedback heeft vooral zin als het dicht op de activiteit wordt gegeven. En omdat een klassiek eindcijfer heel weinig zegt over alles wat je hebt geleerd, was het dus van belang om de feitelijke leer-informatie te gaan vastleggen.  

Dit ‘dialoog gestuurd leren’ waarbij de leer/-gedragsresultaten (op grond van feedback) was al lange tijd in het gezondheidsonderwijs op alle niveaus het vertrekpunt voor het ontwikkel proces en vormen de basis voor het leren/ontwikkelen van de student. Allen jammer was dat alle papieren portfolio moeilijk te analyseren en te verwerken waren. Nu biedt de digitalisering een enorme kans. Feedback en waardevolle leermomenten worden vastgelegd in datapunten. En deze data is een enorme kans om de student, maar ook begeleiders, docenten en de opleiding inzicht te geven in het leerproces.  

Is programmatisch toetsen veel werk?

Aanvankelijk was het behoorlijk ingewikkeld om het leerproces zelf vast te leggen. Er was geen software waarmee dit kon en de papieren boekjes boden ook geen uitkomst. De eerste versie van software programma’s leverde heel veel extra administratie en invulwerk op. Dat was inderdaad heel veel extra werk voor docenten en begeleiders. 

Nu we een aantal jaren verder zijn, zien we dat de toets- en feedbackinstrumenten volledig zijn geïntegreerd in het leer-werkproces. Zo kan nu bijvoorbeeld Feedback worden ingesproken via een smartphone of kan feedback door een docent ‘ongevraagd’ feedback worden ingesproken. De app volgt als het ware steeds beter het leerproces waar je op dat moment mee bezig bent.  

Ook hebben we inmiddels bij ieder feedbackproces een QR-code die gescand kan worden zodat je heel gemakkelijk even feedback kan geven met je telefoon. Wat ook meehelpt is dat je nadenkt over het aantal meetmomenten en de gebruikte feedback instrumenten. Kies deze zorgvuldig. Je hoeft namelijk niet alles vast te leggen. Het dashboard met de informatie die je nodig hebt om te kunnen bepalen of iemand op koers ligt is daarvoor een belangrijke graadmeter voor welke datapunten je nodig hebt. Bovendien ligt een groot deel van het werk en de verantwoordelijkheid bij de student. Dat kan ook omdat een goed e-portfolio de student heel goed inzicht geeft in het curriculum en de stappen die zij of hij moet doen. De leeropbrengst voor de student is groter en het is minder werk voor begeleiders. 

Is programmatisch toetsen geschikt voor iedere MBO-opleiding?

Het antwoord hierop is dubbel. Ja en nee. Veel opleidingen werken nog traditioneel met veel klassikaal onderwijs en cijfers. Dan is het vaak niet effectief om programmatisch te gaan toetsen. Dat werkt het best bij persoonlijke leerroutes. Maar de meeste opleidingsprogramma’s komen er steeds meer achter dat het veel effectiever is om aan de sluiten bij het leertempo van de individuele student en te werken met ‘echte’ opdrachten. En dan heeft het zeker zin om op een programmatische manier het curriculum in te richten. Programmatisch onderwijs werkt dus echt anders dan traditioneel en groepsgericht onderwijs. Het werkt vaak veel meer met authentieke leer-werk opdrachten of uitdagingen. Er zijn ook opleidingsprogramma’s die een volledig ‘challenged based learning’ programma hebben. Dat is ook een van de reden dat het vooral geschikt in het Middeldbaar Beroeps Onderwijs. 

Hoe implementeer je programmatisch toetsen?

We horen af en toe van een opleiding die zich bij ons meldt, dat ze ook met ‘programmatic assessement’ aan de slag gaan en dat ze graag over twee maanden willen starten. Dat is mogelijk mits er al goed na is gedacht over het onderwijsconcept. Maar vaak gaan er toch nog wel een aantal denksessies aan vooraf. 

Met name het nadenken over welke toetsvormen het best passen bij welk type opdrachten en hoe je als opleider weet of iemand op koers ligt of niet. Dat laatste is zowel voor de student als voor de opleiding van groot belang. Ook moet je de vraag stellen hoe zogenaamde ‘entrusted descisions’ kunnen worden genomen, oftewel hoe vastgesteld kan worden of iemand een vaardigheid goed beheerst en op welk niveau. En dat laatste is weer van belang om bij te kunnen sturen waar dit van belang is. 

Vandaar dat we bij het ontwerpen van een programmatische opleiding vaak aan de ‘outputkant’ beginnen. Bij het gewenste dashboard. Zodra helder is welke informatie studenten, docenten en begeleiders nodig hebben om te kunnen zien of iemand op koers ligt, weet je ook welke informatie verzameld moet worden uit de opleiding. En op basis van het curriculum worden dan de formulieren, feedback processen, toetsen, peer feedbacks of een van de andere 25 à 30 manieren om datapunten te verzamelen in het systeem gezet.